fbpx
kawa

Kawa, czy może podnieść wyniki sportowca?


Rozróżniamy dwa rodzaje kawy Coffea arabica (Arabica ) i Coffea canephora (Robusta). Różnią się one od siebie budową chemiczną, rozmiarem i kształtem ziarna oraz smakiem jak i aromatem. Oba gatunki posiadają dużą ilość odmian.

 

Jak wpływa obróbka ziarna na smak kawy?

Wyróżniamy 3 rodzaje obórki kawy (Sucha, Morka, Półmokra)

Obróbka sucha – Najstarsza metoda obróbki. Przy jej zastosowaniu nie zużywa się wody, co ma szczególne znaczenie w krajach cierpiących na jej deficyt. Po zbiorze wisienki są suszone na pełnym słońcu, na betonowym patio przez kilka dni, aż do momentu, w którym miąższ staje się kruchy i z łatwością odpada od ziaren. W czasie suszenia z owoców odparowuje woda. Kawy, przy których stosuje się tę metodę obróbki, dają niesamowicie słodkie, owocowe i soczyste napary – bardzo przypominające konfiturę z czerwonych owoców. Słodycz przeważa nad delikatną kwasowością. Ziarna pochodzące z obróbki natural: są gładkie i przypominają malutkie kuleczki mlecznej czekolady.

Obróbka morka – Obróbka kawy na mokro to proces wieloetapowy, z użyciem wody. Najpierw wisienki trafiają do urządzenia zwanego depulper czyli mechanicznej tarki zdzierającej miąższ z ziaren znajdujących się wewnątrz. Następnie ziarna z resztkami miąższu znajdującymi się na nich, trafiają do basenów fermentacyjnych gdzie przez określony czas poddawane są ściśle kontrolowanemu procesowi fermentacji. To pozwala pozbyć się z ziaren resztek miąższu. Dodatkowo ziarna są opłukiwane i to pozwala usunąć z nich wszelkie “brudne” akcenty. Po wysuszeniu, podobnie jak w metodzie suchej, usuwa się łuskę i sortuje. Kawy otrzymywane metodą washed są bardziej herbaciane w smaku, przeważają cytrusy, kwasowość jest wyraźnie wyższa a smak czystszy.

Obróbka półmokra/miodowa – W obróbce miodowej z owoców mechanicznie usuwa się miąższ, a później ziarna suszy się na słońcu. Kawy uzyskane w tą metodą charakteryzują się wysoką słodkością przez częściowe pozostawienie miąższu wraz z warstwą pektynową w czasie suszenia.

 

Kofeina jak ona działa?

Kofeina to organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy zawarty w ziarnach kawy i innych surowcach pochodzenia roślinnego, wykazuje bardzo duże podobieństwo do adenozyny, która jest związkiem niesamowicie aktywnym w naszym organizmie. Adenozyna może funkcjonować jako pojedyncza cząsteczka lub wiązać się, jak np. ATP, które jest najważniejszą formą energetyczną organizmu. Po spożyciu kofeina pojawia się gwałtownie w naszej krwi, jej szczytowe wartości przypadają na 45–90 min od spożycia. Kofeina może mieć duży wpływ na nasz organizm. Istotnym faktem jest to, że może ona przekraczać barierę krew-mózg. Najpowszechniejszym sposobem działania kofeiny jest zdolność do konkurowania o receptory adenozyny znajdujące się licznie w naszym organizmie.

Powszechnie uważa się, że kofeina jest stymulatorem OUN, poprzez co zwiększa czujność, pobudzenie oraz poprawia samopoczucie z racji zdolności przekraczania bariery krew-mózg. Dzięki czemu poprawia zdolności pracy po spożyciu kawy. Kawa ma również wpływ na nasze nadnercza które odpowiadają za wytworzenie adrenaliny i noradrenaliny, które są odpowiedzialne za pobudzenie organizmu w reakcji walcz-uciekaj. Dzięki tym mechanizmom poźniej odczuwamy zmęczenie, dzięki czemu możemy poprawić nasz wyniki w sportach wytrzymałościowych oraz w sportach siłowych.

Gdzie znajdziemy kofeinę?

Kofeina znajduję sie oczywiście w kawie jest to około 80-160 mg na filiżankę kawy. Jednak kofeinę wykorzystuję się podczas produkcji niektórych napojów gazowanych, gdzie znajdziemy  około 75 mg kofeiny. Jest też nieodłącznym elementem napojów energetyzujących gdzie możemy znaleźć około 60-200 mg. Jest też głównym składnikiem suplementów przedtreningowych jak i „spalaczy tłuszczu”.

 

Podsumowanie

Temat kawy jest niesamowicie szerokim zagadnieniem. Kofeina zawarta w kawie poprawia ona nasze zdolność nie tylko w pracy ale również podczas treningu.

 

 

Dietetyk Krystian

Krystian Gatniejewski Dietetyk

 

Bibliografia:

Żywienie w sporcie, Irena Celejowa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008

Kawa.  Instrukcja obsługi najpopularniejszego napoju na świecie I. Graboń

 

 

GKW Fitness & Gym